Een bakstenen muur metselen is goed zelf te doen, maar vraagt een goede voorbereiding en een nauwkeurige werkwijze. Je hebt de juiste materialen nodig, een stevige fundering en een beetje gevoel voor het werk. In dit stappenplan lees je precies hoe je een bakstenen muur metselt, van de eerste steen tot de afgewerkte voeg.
Wat heb je nodig voordat je begint?
Zorg dat je alle materialen bij de hand hebt voordat je start. Het waalformaat is de meest gangbare maat baksteen, met een afmeting van ongeveer 21 x 10 x 5 cm. Voor buitenmuren gebruik je bij voorkeur een zachte baksteen. Zorg voor kant-en-klare metselmortel of maak zelf specie. Verder heb je nodig:
- Bakstenen in het juiste formaat
- Metselmortel en voegmortel
- Vurenhouten profielbalken (50 x 75 mm) en schoorlatten (22 x 50 mm)
- Multiplex plaatjes van ongeveer 20 x 20 cm
- Piketpaaltjes en betonspijkers
- Troffel, waterpas, metseltouw en bats
- Speciekuip, bouwemmer en cementmolen
- Voegspijker, sabel en rubberen handschoenen
Bouw een stenen muur altijd op een betonnen vloer of een stevige fundering. Is er geen betonnen ondergrond? Maak dan eerst een fundering van gewapend beton aan.
Halfsteens of steens: welk type muur kies je?
Voordat je begint, bepaal je welk type muur je nodig hebt. Een halfsteens muur is geschikt voor binnenmuren en spouwmuren. Een steens muur gebruik je voor massieve buitenmuren en tuinmuren. Bij een steens muur liggen de stenen dubbel dik, wat de muur steviger maakt. Bakstenen kun je in de lengterichting leggen, die heten lopers, of dwars, die heten koppen.
Bakstenen muur metselen: het stappenplan
Besprenkel de stenen de dag voor je begint met water. Laat dit goed intrekken. Te droge stenen hechten slecht aan de specie. Te natte stenen zorgen ervoor dat de specie wegloopt. De vochtigheid moet precies goed zijn.
Stel daarna de metselprofielen op. Teken op de plek van de nieuwe muur een verticale lijn met een lange waterpas. Bevestig de profielbalken met schoorlatten en fixeer ze met piketpaaltjes in de grond. Controleer zorgvuldig of alles loodrecht staat. Teken op één profiel een zogeheten 0-lijn af op ongeveer 1 meter hoogte en breng deze lijn over op alle andere profielen met een lat en een waterpas.
Bepaal vervolgens de lagenmaat. Die is gelijk aan de dikte van één steen plus 1 cm voegdikte. Meet de gemiddelde steendikte door 10 stenen op elkaar te leggen en te delen door 10. Teken de lagen af op de profielbalken. Maak ook een koppenlat door een laag stenen neer te leggen met steeds 1 cm tussenruimte, en neem dit patroon over op een lange lat.
Maak nu de metselspecie aan. Houd je aan de aanwijzingen op de verpakking en maak steeds een hoeveelheid aan die je binnen 2 uur kunt verwerken. Span een metseltouw tussen de profielen op de hoogte van de bovenkant van de eerste steenlaag. Dit koord helpt je recht te metselen.
Breng de specie aan met een troffel en werk deze naar de vorige steen toe. Duw ook wat specie tegen de kop van de volgende steen. Houd de steen iets schuin met de bolle kant naar beneden en duw hem in één beweging tegen de vorige steen aan. Klop hem recht met de achterkant van de troffel. Moet een steen op maat worden gemaakt? Kraak hem in door hem aan de zijkant in te krassen en de sabel op de kras te zetten. Geef dan een korte, stevige tik met de klaphamer.
Schraap uitpuilende specie direct weg met de troffel. Controleer regelmatig met de waterpas of de muur loodrecht en waterpas staat. Gebruik de koppenlat om per laag de stootvoegen steeds een halve steen te laten verspringen. Zo ontstaat het kenmerkende metselpatroon dat de muur sterk maakt.
Voegen: hoe en wanneer doe je dat?
Krab aan het einde van elke werkdag de voegen 1 cm diep uit terwijl de specie nog vers is. Strijk ze glad met een voegspijker. Na ongeveer twee weken is de specie voldoende uitgehard en kun je de muur voegen. Maak de voegmortel aan met water tot hij aardvochtig is: je moet er een bal van kunnen kneden. Voeg eerst de stootvoegen, daarna de lintvoegen. Borstel de muur daarna na met een zachte borstel. De afwerking van de voeg is sfeerbepalend voor het uiterlijk van de muur.
Handige tips voor een goed resultaat
- Werk een tuinmuur altijd af met een rollaag van dwars liggende stenen. Dit ziet er mooier uit en beschermt de muur beter tegen regeninslag.
- Krijg je de muur niet in één dag af? Eindig dan met een vallende tand in plaats van een staande tand. Bij een staande tand is het lastiger om er later nieuwe stenen tussen te voegen.
- Breng bij een muur met een deurkozijn twee kozijnankers aan in de lintvoeg voor een stevige verbinding.
- Beweeg een geplaatste steen nooit horizontaal met je hand. Gebruik de punt van de troffel voor kleine correcties.
- Maak nooit meer specie aan dan je in twee uur kunt verwerken.
Klaar met metselen: de laatste controle
Na het metselen controleer je de muur nog een laatste keer op loodrechtheid en waterpasheid. Laat de muur na het voegen goed drogen voordat je er belasting op plaatst of er verder aan bouwt. Met de juiste voorbereiding en een geduldige aanpak is een bakstenen muur metselen een klus die je prima zelf kunt uitvoeren.
Veelgestelde vragen
Hoeveel bakstenen heb ik nodig voor mijn muur?
Het aantal bakstenen hangt af van de afmetingen van de muur en het type metselwerk. Bij een halfsteens muur gebruik je de stenen in één laagdikte, bij een steens muur in twee. Bereken het oppervlak van de muur en houd rekening met de voegbreedte. Het waalformaat baksteen heeft een afmeting van ongeveer 21 x 10 x 5 cm, wat helpt bij het berekenen van het benodigde aantal.
Waarom moet ik bakstenen vooraf bevochtigen?
Bakstenen bevochtigen is belangrijk omdat droge stenen te snel vocht uit de specie trekken. Daardoor hecht de specie slecht en wordt de muur minder stevig. Besprenkel de stenen de avond van tevoren en laat het water goed intrekken voor je begint met metselen.
Wat is het verschil tussen een stootvoeg en een lintvoeg?
Een lintvoeg is de horizontale doorlopende voeg tussen twee lagen stenen. Een stootvoeg is de verticale voeg tussen twee stenen in dezelfde laag. Bij het voegen werk je altijd eerst de stootvoegen bij en daarna de lintvoegen.
Kan ik een bakstenen muur ook zonder fundering metselen?
Nee, een bakstenen muur heeft altijd een stevige ondergrond nodig. Metsel alleen op een betonnen vloer of een fundering van gewapend beton. Een onvoldoende stabiele ondergrond zorgt voor scheuren en instabiliteit in de muur.
Hoe lang moet ik wachten voordat ik de muur kan voegen?
Wacht na het metselen minimaal twee weken voordat je de muur gaat voegen. De specie moet voldoende zijn uitgehard. Krab de voegen aan het eind van de werkdag al 1 cm diep uit en strijk ze glad, zodat je na twee weken netjes kunt voegen met voegmortel.
