Een bakstenen muur geeft elke tuin of ruimte een stevige, tijdloze uitstraling. Of je nu een scheidingsmuur in de tuin wil plaatsen of een binnenmuur wil optrekken, metselen is een klus die je met de juiste voorbereiding zelf kunt doen. Het vraagt om geduld, de goede materialen en een vaste hand. Maar als je weet wat je doet, is het resultaat iets om trots op te zijn.
De voorbereiding bepaalt het resultaat
Voordat je de eerste steen legt, is een goede voorbereiding het halve werk. Begin met het bepalen van het type muur dat je nodig hebt. Een halfsteensmuur is geschikt voor binnenmuren en spouwmuren. Een steensmuur is dikker en gebruik je voor massieve buitenmuren of tuinmuren. Daarna bereken je hoeveel stenen je nodig hebt. De meest gangbare maat is het waalformaat, ongeveer 21 bij 10 bij 5 centimeter. Voor een halfsteensmuur heb je per vierkante meter ongeveer 32 stenen nodig. Besprenkel de stenen de dag voor de klus met water. Droge stenen trekken vocht uit de specie, waardoor de hechting slecht wordt. Te natte stenen zorgen er juist voor dat de mortel wegloopt. De juiste vochtigheid merk je als de steen het water heeft opgenomen maar nog niet glimt.
Een stevige fundering als basis
Een gemetselde stenen muur bouw je altijd op een stevige ondergrond. Dat kan een betonnen vloer zijn, zoals een garagevloer, of een speciale fundering van gewapend beton. Zonder stabiele basis zakt de muur op den duur scheef. Hoe diep en breed de fundering moet zijn, hangt af van de hoogte en het gewicht van de muur. Een tuinmuur van één meter hoog heeft een andere fundering nodig dan een lage afscheiding. Zorg er ook voor dat je de fundering vlak en waterpas maakt voordat je begint. Dit is de basis voor alle lagen die daarboven komen. Een scheve start zorgt voor een scheve muur, en dat corrigeer je later niet meer.
Stap voor stap metselen met profielen en touw
Metselen doe je met profielbalken en een metseltouw. De profielbalken stel je loodrecht op aan de uiteinden van de muur. Hierop teken je de lagenmaat af: de dikte van één laag stenen plus één centimeter voor de voeg. Door een touw te spannen tussen de profielen, op de hoogte van de bovenkant van de volgende rij, houd je de muur recht en waterpas. Breng de metselmortel aan met een troffel en leg de steen in één vloeiende beweging op zijn plek. Duw hem iets schuin naar de vorige steen toe en tik hem recht met de achterkant van de troffel. Laat bij elke laag een halve steen verspringen, zodat de verticale voegen nooit boven elkaar vallen. Dit versterkt de constructie. Schraap overtollige mortel direct weg en krab dezelfde dag de voegen nog één centimeter diep uit. Na twee weken kun je de muur voegen met voegmortel.
Afwerking en bescherming van de gemetselde muur
Een tuinmuur werk je bij voorkeur af met een rollaag bovenop. Daarbij leg je de bovenste rij stenen dwars op de muur, zodat de kopse kant naar buiten wijst. Dit ziet er netter uit en beschermt de muur beter tegen regenwater dat van bovenaf naar binnen trekt. Na het metselen laat je de specie minimaal twee weken uitharden voordat je gaat voegen. Maak de voegmortel aan tot hij net niet meer aan je handen plakt. Voeg eerst de stootvoegen, dat zijn de verticale voegen, en daarna de lintvoegen, de horizontale doorlopende voegen. Borstel de muur daarna na met een zachte borstel om resten voegmortel te verwijderen. De manier waarop je de voegen afwerkt, bepaalt voor een groot deel hoe de stenen muur er uiteindelijk uitziet.
Veelgestelde vragen
Hoeveel bakstenen heb ik nodig per vierkante meter?
Voor een halfsteensmuur heb je per vierkante meter ongeveer 32 stenen nodig bij het gebruik van het standaard waalformaat. Voor een steensmuur, die twee keer zo dik is, heb je ongeveer 65 stenen per vierkante meter nodig. Tel altijd een paar procent extra mee voor breuk of afval.
Kan ik een stenen muur op elke ondergrond bouwen?
Nee, een gemetselde stenen muur bouw je alleen op een stevige, betonnen ondergrond of een fundering van gewapend beton. Een zachte of ongelijke ondergrond zorgt voor verzakking en scheuren in de muur.
Wanneer mag ik beginnen met voegen?
Na het metselen moet de specie minimaal twee weken uitharden. Pas daarna is de mortel stevig genoeg om de voegen te kunnen afwerken met voegmortel. Te vroeg voegen beschadigt de onderliggende specie.
Wat is het verschil tussen een halfsteensmuur en een steensmuur?
Een halfsteensmuur is de dikte van één steen breed, ongeveer 10 centimeter. Dit type gebruik je voor binnenmuren of spouwmuren. Een steensmuur is twee stenen breed, ongeveer 21 centimeter, en is veel zwaarder en steviger. Die gebruik je voor buitenmuren of vrijstaande tuinmuren die veel wind en regen moeten weerstaan.
