Een tuinmuur geeft een tuin meteen een andere uitstraling. Hij zorgt voor privacy, bakent het perceel af en kan de tuin beschermen tegen wind. Wie een stevige muur wil neerzetten, merkt al snel dat er meer bij komt kijken dan een paar stenen op elkaar stapelen. Een goede voorbereiding maakt het verschil tussen een muur die decennialang meegaat en een muur die na een paar winters begint te scheuren.
De juiste materialen voor een stevige muur
Baksteen is het meest gebruikte materiaal voor een muur in de tuin. Het is duurzaam, ziet er mooi uit en past bij veel tuinstijlen. Betonblokken zijn een goedkoper alternatief en makkelijker zelf te verwerken. Ze zijn groter dan gewone bakstenen, waardoor je sneller werkt. Wie de muur later wil stucen, kan beter kiezen voor ruwe of rommelige steen in plaats van Ytong of gasbeton. Op ruwe steen hecht stuc namelijk beter. Ytong is lichter en makkelijker te bewerken, maar vraagt om een speciale afwerking om vochtproblemen te voorkomen. Welk materiaal je ook kiest, zorg dat de stenen geschikt zijn voor buitengebruik. Niet elk type steen is bestand tegen vorst en vochtigheid.
Fundering en dilataties zijn onmisbaar
Een betonnen fundering is de basis van elke solide tuinafscheiding. Hoe breed en diep de fundering moet zijn, hangt af van de hoogte en lengte van de muur. Bij een muur van meer dan een meter hoog is het verstandig om een constructeur te raadplegen. Die kan berekenen of er extra kolommen of wapening nodig zijn. Bij een lange muur, bijvoorbeeld van tien meter of meer, zijn dilatatievoegen noodzakelijk. Dat zijn kleine openingen in de muur die ervoor zorgen dat het metselwerk kan bewegen bij temperatuurwisselingen. Zonder deze voegen ontstaan er scheuren. Als vuistregel geldt: zet om de vier meter een dilatatie bij een wandhoogte van twee meter. De fundering moet minstens dertig centimeter diep zitten, en bij voorkeur onder de vorstgrens.
Metselen of lijmen: wat werkt beter
Traditioneel metselen betekent werken met mortel en een truweel. Het vergt oefening, maar geeft een sterke verbinding. Voor betonblokken en sommige andere bouwstenen is lijmen ook mogelijk. Speciale steenlijm is makkelijker te verwerken dan mortel en droogt snel. Toch is lijmen niet altijd de beste keuze. Bij muren die blootstaan aan veel vocht of belasting, geeft mortel meer zekerheid. Metselen met mortel biedt ook meer mogelijkheden om kleine oneffenheden te corrigeren. Wie weinig ervaring heeft, oefent het beste eerst op een klein stuk muur. Let bij het metselen goed op het verband, dat wil zeggen de manier waarop de stenen op elkaar worden gelegd. Een goed verband maakt de muur sterker.
Afwerking en onderhoud van de muur
Na het bouwen wil je de muur netjes afwerken. Stucen is een populaire keuze, zeker bij betonblokken die er op zichzelf niet aantrekkelijk uitzien. Gebruik buitenstuc dat bestand is tegen regen en vorst. Breng eerst een hechtlaag aan, zodat het stuc goed blijft zitten. Een andere optie is de muur te schilderen met buitenverf, of de stenen onbehandeld te laten voor een naturel uitstraling. De bovenkant van de muur, ook wel de muurafdekker of deklaag genoemd, is belangrijk voor de duurzaamheid. Die beschermt de muur tegen regenwater dat anders in de voegen trekt en bij vorst schade veroorzaakt. Regelmatig controleren op scheurtjes en beschadigd voegwerk voorkomt grotere problemen. Voeg dat loskomt, hak je weg en vul je opnieuw aan met buitenmortel.
Veelgestelde vragen
Hoe hoog mag een tuinmuur zijn zonder vergunning?
In Nederland mag een scheidingsmuur op de erfgrens in de meeste gevallen maximaal twee meter hoog zijn zonder vergunning. Staat de muur niet op de erfgrens, dan gelden soms andere regels. Het is verstandig om dit te controleren bij de gemeente, want de regels kunnen per gemeente of per situatie verschillen.
Wat kost het om een gemetselde tuinmuur te laten bouwen?
De kosten voor het laten bouwen van een gemetselde muur in de tuin hangen af van de lengte, hoogte en het gekozen materiaal. Gemiddeld rekent een metselaar tussen de 80 en 150 euro per vierkante meter, inclusief materiaal en fundering. Bij complexere situaties, zoals een muur op een helling of met speciale afwerking, liggen de kosten hoger.
Welke diepte is nodig voor de fundering van een tuinmuur?
De fundering van een tuinafscheiding moet diep genoeg liggen om stabiel te blijven. In Nederland geldt als richtlijn een diepte van minimaal 30 tot 50 centimeter, afhankelijk van de grondsoort en de hoogte van de muur. Op veengrond of zachte grond is soms een diepere of bredere fundering nodig.
Kan ik een tuinmuur ook zelf bouwen als ik geen ervaring heb?
Een lage muur van maximaal één meter hoog is voor de meeste mensen zelf te bouwen met de juiste voorbereiding. Het metselen van hogere of langere muren vraagt om meer kennis van funderingen, verband en dilataties. In dat geval is het aan te raden om eerst advies te vragen aan een vakman of een ervaren doe-het-zelver.
